Để thực hiện đúng quy định của Apple và phục vụ khách hàng được tốt nhất, Công ty VinaPhone thông báo quy trình tiếp nhận pin cũ và nhận đổi pin mới của một số máy điện thoại iPhone 5 bị lỗi.
Cụ thể như sau:
thu mua iphone, Khách hàng truy cập vào đường link dưới đây và nhập số IMEI của máy iPhone 5 của mình để kiểm tra xem điện thoại của mình có thuộc diện được đổi pin theo quy định của Apple không.
Đường link để kiểm tra: https://ssl.apple.com/support/iphone5-battery/ (Không phải tất cả máy iPhone 5 đều thuộc diện được đổi pin, do vậy khách hàng cần kiểm tra IMEI của mình trước khi mang máy đến các Trung tâm Dịch vụ để tránh mất thời gian của khách hàng)
ss
Ảnh minh họa VTC
Khách hàng mang pin iPhone kèm theo máy hoặc hóa đơn mua hàng đến Trung tâm Dịch vụ do Apple ủy quyền đổi pin chính hãng để nhân viên Trung tâm kiểm tra số IMEI, đảm báo đúng máy iPhone do VinaPhone phân phối và đúng loại máy nằm trong danh sách được đổi pin.
Sau khi xác nhận máy được phép đổi pin hợp lệ, nhân viên của Trung tâm Dịch vụ do Apple ủy quyền sẽ thông báo với khách hàng về việc đổi pin và tiến hành xác nhận việc đổi pin. Khách hàng phải để lại máy tại Trung tâm và Trung tâm Dịch vụ sẽ thông báo cho khách hàng thời gian chính xác có thể nhận lại máy đã được đổi pin.
Danh sách các Trung tâm Dịch vụ được Apple ủy quyền cho phép đổi pin chính hãng tại Việt Nam.
Thứ Ba, 28 tháng 10, 2014
PTT Vũ Đức Đam: “Cần đẩy mạnh công tác dạy nghề”.
Trong buổi làm việc với ban lãnh đạo Bộ Lao Động – Thương
Binh & Xã Hội sang 28/10 vừa qua, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam đã nhấn
mạnh chấn chỉnh một số vấn đề liên quan tới lĩnh vực dạy – học nghề tại
Việt Nam.
Theo số liệu thống kê của Bộ Lao Động – Thương Binh & Xã Hội (LĐTB&XH) thì tính đến ngày 30/09, Việt Nam có 1421 cơ sở dạy nghề chuyên nghiệp, bao gồm 168 trường cao đẳng nghề, 303 trường trung cấp nghề và 950 thu mua iphone). Đang đào tạo và giảng dạy cho 623.000 học viên trên cả nước.
Trong buổi làm việc, PTT tập trung vào giải pháp nâng cao năng suất
lao động và năng lực cạnh tranh lao động của nền kinh tế quốc dân. Bên
cạnh các vấn đề to lớn mang tầm chiến lược vĩ mô thì cũng cần có sự hoàn
thiện ở tầm vi mô dựa vào sức phối hợp của nhiều ngành, nhiều cơ sở đào
tạo. Như vậy nguồn nhân lực lao động chất lượng cao mới thực sự đóng
góp ý nghĩa vào sự phát triển kinh tế.
Để có những bước chuyển biến thực sự về chất lượng trong công tác dạy nghề, bộ LĐTB&XH cần phải đổi mới căn bản, toàn diện, dung cảm nhìn nhận vào các bất cập thực tế để trả lời những câu hỏi: Tại sao số lượng học viên theo học nghề còn chiếm tỉ lệ ít? Tại sao lại sát nhập 3 trung tâm dạy nghề cấp huyện mà trước đây nhà nước đã đổ rất nhiều tiền của đầu tư trong khi ngân sách còn nghèo? V.v..
PTT Vũ Đức Đam đưa ra quan điểm: “Thành lập một cơ sở dạy nghề mất 10ha đất, đầu tư 500 tỷ đồng kèm theo đội ngũ giáo viên mấy trăm người, vậy liệu chúng ta có dám dũng cảm chuyển đổi, cho DN, tư nhân thuê để hoạt động với điều kiện đảm bảo tài sản đã được đầu tư, để trước hết giảm bớt chi thường xuyên cho đội ngũ giáo viên, đồng thời huy động được thêm nguồn lực đầu tư từ xã hội vào hoạt động dạy nghề. Từ đó, đổi mới hoạt động của các trung tâm dạy nghề theo hướng tự chủ, hoạt động như DN.”
Phó Thủ Tướng cũng cho biết, theo nghiên cứu của Ngân Hàng Thế Giới – Word Bank, Bên cạnh tốc độ tăng trưởng trung bình của Việt Nam trong 20 năm qua là 5.7%/năm, thì điều hấp dẫn nhất của nước ta chính là mức tăng trưởng thu nhập của 40% người thu nhập thấp nhất ở Việt Nam đã tăng trung bình 9%/năm. Nhưng nếu cứ tiếp tục với tốc độ tăng trưởng chung là 5 – 6%/năm như hiện nay thì 20 năm tới, quốc gia chúng ta sẽ rơi vào bẫy thu nhập thấp.
“Không một đất nước nào hy sinh gian khổ như Việt Nam, không có một gia đình, dòng họ, làng xã nào không có người hy sinh xương máu cho sự nghiệp giành độc lập, tự do với mong ước xây dựng đất nước giàu mạnh hơn. Vì vậy, chúng ta phải đặt mục đích phát triển nhanh hơn đi đôi với xã hội phát triển tương xứng.” PTT nhấn mạnh.
Trên tinh thần đó, Bộ LĐTB&XH cần phải xác định rõ trách nhiệm của mình, rà soát lại toàn bộ các lĩnh vực trực thuộc Bộ quản lý, nhìn nhận vào thực tế để cải thiện, phát huy và khắc phục các yếu kém.
“Đơn cử như nói về năng suất lao động đúng là còn liên quan đến cơ cấu, ngành nghề lao động nhưng Bộ cũng cần xem rất cụ thể những lĩnh vực nào thuộc trách nhiệm của mình để xử lý. Chúng ta cố gắng làm đúng chức năng quản lý nhà nước và dần dần theo hướng hiện đại trên cơ sở tiếp thu, tham khảo kinh nghiệm các nước.” PTT cho biết.
Lĩnh vực quản lý, giới thiệu việc làm cần phải dựa trên căn bản sử dụng nguồn lực ít nhưng hiệu quả. Bộ LĐTB&XH có thể đánh giá, tự đánh giá quá trình dạy – học nghề của cả nước. Hợp tác với các doanh nghiệp dạy nghề tư nhân để nâng cao hiệu quả. Đặc biệt khi mà các doanh nghiệp dạy nghề tư nhân đang có xu hướng dạy nghề hơn các cơ sở quốc doanh.
Bên cạnh các hoạt động trên thực địa, công tác truyền thông cũng cần phải được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức dạy – học nghề trong toàn dân, giúp toàn dân nắm rõ được vai trò quan trọng của công tác dạy – học nghề.
Kế hoạch cho năm 2015, PTT Vũ Đức Đam mong muốn “Từng đơn vị của Bộ LĐTB&XH đều tự đánh giá và tự kiểm điểm để nâng cao chất lượng đào tạo và quyết tâm cải thiện, dựa trên tinh thần trách nhiệm và tầm nhìm xa để đưa đất nước đi lên.”
Theo thống kê mới nhất của Bộ LĐTB&XH thì tính tới nay, công tác đào tạo – dạy nghề ở Việt Nam đang có những con số phát triển tương đối ấn tượng:
Theo số liệu thống kê của Bộ Lao Động – Thương Binh & Xã Hội (LĐTB&XH) thì tính đến ngày 30/09, Việt Nam có 1421 cơ sở dạy nghề chuyên nghiệp, bao gồm 168 trường cao đẳng nghề, 303 trường trung cấp nghề và 950 thu mua iphone). Đang đào tạo và giảng dạy cho 623.000 học viên trên cả nước.
PTT Vũ Đức Đam nhấn mạnh: Việt Nam cần cải thiện và đẩy mạnh công tác dạy – học nghề
Để có những bước chuyển biến thực sự về chất lượng trong công tác dạy nghề, bộ LĐTB&XH cần phải đổi mới căn bản, toàn diện, dung cảm nhìn nhận vào các bất cập thực tế để trả lời những câu hỏi: Tại sao số lượng học viên theo học nghề còn chiếm tỉ lệ ít? Tại sao lại sát nhập 3 trung tâm dạy nghề cấp huyện mà trước đây nhà nước đã đổ rất nhiều tiền của đầu tư trong khi ngân sách còn nghèo? V.v..
PTT Vũ Đức Đam đưa ra quan điểm: “Thành lập một cơ sở dạy nghề mất 10ha đất, đầu tư 500 tỷ đồng kèm theo đội ngũ giáo viên mấy trăm người, vậy liệu chúng ta có dám dũng cảm chuyển đổi, cho DN, tư nhân thuê để hoạt động với điều kiện đảm bảo tài sản đã được đầu tư, để trước hết giảm bớt chi thường xuyên cho đội ngũ giáo viên, đồng thời huy động được thêm nguồn lực đầu tư từ xã hội vào hoạt động dạy nghề. Từ đó, đổi mới hoạt động của các trung tâm dạy nghề theo hướng tự chủ, hoạt động như DN.”
Phó Thủ Tướng cũng cho biết, theo nghiên cứu của Ngân Hàng Thế Giới – Word Bank, Bên cạnh tốc độ tăng trưởng trung bình của Việt Nam trong 20 năm qua là 5.7%/năm, thì điều hấp dẫn nhất của nước ta chính là mức tăng trưởng thu nhập của 40% người thu nhập thấp nhất ở Việt Nam đã tăng trung bình 9%/năm. Nhưng nếu cứ tiếp tục với tốc độ tăng trưởng chung là 5 – 6%/năm như hiện nay thì 20 năm tới, quốc gia chúng ta sẽ rơi vào bẫy thu nhập thấp.
“Không một đất nước nào hy sinh gian khổ như Việt Nam, không có một gia đình, dòng họ, làng xã nào không có người hy sinh xương máu cho sự nghiệp giành độc lập, tự do với mong ước xây dựng đất nước giàu mạnh hơn. Vì vậy, chúng ta phải đặt mục đích phát triển nhanh hơn đi đôi với xã hội phát triển tương xứng.” PTT nhấn mạnh.
Trên tinh thần đó, Bộ LĐTB&XH cần phải xác định rõ trách nhiệm của mình, rà soát lại toàn bộ các lĩnh vực trực thuộc Bộ quản lý, nhìn nhận vào thực tế để cải thiện, phát huy và khắc phục các yếu kém.
“Đơn cử như nói về năng suất lao động đúng là còn liên quan đến cơ cấu, ngành nghề lao động nhưng Bộ cũng cần xem rất cụ thể những lĩnh vực nào thuộc trách nhiệm của mình để xử lý. Chúng ta cố gắng làm đúng chức năng quản lý nhà nước và dần dần theo hướng hiện đại trên cơ sở tiếp thu, tham khảo kinh nghiệm các nước.” PTT cho biết.
Lĩnh vực quản lý, giới thiệu việc làm cần phải dựa trên căn bản sử dụng nguồn lực ít nhưng hiệu quả. Bộ LĐTB&XH có thể đánh giá, tự đánh giá quá trình dạy – học nghề của cả nước. Hợp tác với các doanh nghiệp dạy nghề tư nhân để nâng cao hiệu quả. Đặc biệt khi mà các doanh nghiệp dạy nghề tư nhân đang có xu hướng dạy nghề hơn các cơ sở quốc doanh.
Bên cạnh các hoạt động trên thực địa, công tác truyền thông cũng cần phải được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức dạy – học nghề trong toàn dân, giúp toàn dân nắm rõ được vai trò quan trọng của công tác dạy – học nghề.
Kế hoạch cho năm 2015, PTT Vũ Đức Đam mong muốn “Từng đơn vị của Bộ LĐTB&XH đều tự đánh giá và tự kiểm điểm để nâng cao chất lượng đào tạo và quyết tâm cải thiện, dựa trên tinh thần trách nhiệm và tầm nhìm xa để đưa đất nước đi lên.”
Theo thống kê mới nhất của Bộ LĐTB&XH thì tính tới nay, công tác đào tạo – dạy nghề ở Việt Nam đang có những con số phát triển tương đối ấn tượng:
- 1.346.000 người được tạo công ăn việc làm hằng năm nhờ học nghề. Trong đó, có 91.143 lao động Việt Nam sau khi được đào tạo nghề đã đi làm việc & công tác tại nước ngoài.
- Toàn quốc có 1421 trung tâm dạy nghề, từ đầu năm tới nay đã đào tạo – dạy nghề cho hơn 623.000 học viên ra nghề.
- Việt Nam hiện có trên 8,8 triệu người đang thuộc diện được hưởng trợ cấp – ưu đãi hằng tháng từ Nhà Nước.
- Ước tính đến cuối năm 2014, tỉ lệ hộ nghèo cả nước còn khoảng 5,8% – 6,0%; giảm 1,8% – 2% so với cùng kỳ năm ngoái.
- Có 2,6 triệu người được hưởng trợ cấp xã hội và cấp thẻ bảo hiểm y tế hằng năm với tổng kinh phí lên đến trên 12 nghìn tỉ đồng.
- Trong tháng 09/2014, cả nước có khoảng 204.377 người nghiện ma túy. 142 trung tâm cai nghiên. Có khoảng 32.200 người đang được cai nghiện tại các trung tâm và 2.902 người được cai nghiện tại gia đình.
Thứ Hai, 13 tháng 10, 2014
Điểm yếu trong dạy nghề: Hạn chế, thiếu hội nhập, chất lượng thấp
Mỗi năm, nhà nước đầu tư hàng nghìn tỉ đồng, nhưng chất lượng đào tạo nghề còn nhiều hạn chế, chủ yếu do thiếu đội ngũ giáo viên có năng lực và kinh nghiệm.
Quan liêu, thiếu thực tế hay rảnh việc đi vẽ...Voi? Bộ trưởng sẽ phải trả lời chất vấn vụ 72 ngàn cử nhân thất nghiệp? Môn Sử từ học đến thi đều đánh đố thí sinh
Luật của trường dạy nghề xuất phát từ 3 điểm trụ cột:
Một là, Luật dạy nghề phải khắc phục được những vấn đề, bất cập, thiếu ổn định của hệ thống giáo dục nghề nghiệp về phương diện pháp lý để huy động được nguồn lực xã hội cho phát triển đào tạo nghề;
Hai là, phải phù hợp và thể chế hóa đường lối phát triển giáo dục và đào tạo nhân lực của Đảng, chiến lược phát triển giáo dục và dạy nghề của Chính phủ. Đặc biệt phải phù hợp với Hiến pháp 2013;
Ba là, phải phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế về giáo dục, đào tạo và việc làm.
Tuy nhiên, Công tác dạy nghề nói chung và Luật dạy nghề nói riêng còn bộc lộ khá nhiều hạn chế, khuyết tật vốn tồn tại từ nhiều năm nay đối với hệ thống này. Lần sửa đổi này cần nhìn nhận những hạn chế yếu kém sau đây:
Thứ nhất, hiệu quả công tác dạy nghề còn hạn chế. Hiệu quả công tác dạy nghề thể hiện ở việc đầu tư của nhà nước rất lớn nhưng người học nghề ít. Việc đầu tư vẫn còn mang tính giàn trải, phong trào chưa tạo ra được những mô hình hay những điển hình tốt cũng như những đột phá về chất lượng dạy nghề. Không ít cơ sở dạy nghề khang trang hiện đại nhưng trang thiết bị, đội ngũ giáo viên không đồng bộ nên rất lãng phí. Có thể nói đầu tư cơ sở vật chất trong lĩnh vực dạy nghề lãng phí mọi nơi, trang thiết bị mua về đắp chiếu hoặc để bụi bặm, mạng nhện bao phủ do không khai thác sử dụng.
Tư duy bao cấp vẫn còn khá phổ biến, đào tạo nghề chưa theo sát với nhu cầu nhân lực và bối cảnh dân số, việc làm trong xã hội.
Việc quy hoạch cơ sở dạy nghề chưa có sự phối hợp với ngành giáo dục và đào tạo ở cấp quốc gia và cấp địa phương do vậy quy hoạch cơ sở dạy nghề, ngành nghề đào tạo bị chồng chéo gây lãng phí. Lãng phí về cơ sở vật chất do chồng chéo quy hoạch, do thiếu nguồn tuyển sinh...và đặc biệt là đất đai để xây dựng trường học cho dạy nghề, cho trung cấp chuyên nghiệp, cho các trường cao đẳng, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm dạy nghề... và bộ máy biên chế cứ thế phình to ra mãi. Thiếu chú ý đến thực trạng trình độ chuyên môn kỹ thuật của nhân lực Việt Nam (khoảng trên 32 triệu người chưa được đào tạo kỹ năng nghề nghiệp - 84,7 % không có chuyên môn kỹ thuật) để có kế hoạch và chiến lược đào tạo nghề hợp lý.
Việc thiết kế chương trình dạy nghề theo mô đun và môn học đã thiếu sự tích hợp cần thiết giữa việc thiết lập tiêu chuẩn nghề với tiêu chuẩn đào tạo (chuẩn đầu ra, nội dung, đánh giá, giáo viên, giáo trình, phương pháp, tổ chức quản lý, cơ sở vật chất), trong việc phát triển chương trình dạy nghề. Mặt khác, theo nguyên lý phối hợp và xếp chồng mô đun từ sơ cấp nghề lên đến trung cấp nghề và cao đẳng nghề thì việc thực hiện nguyên tắc này đã bị vi phạm bởi các văn bản dưới luật khác. Một chương trình khung trung cấp nghề chi phí khoảng trên 480 triệu đồng, trong khi đó chương trình khung cao đẳng nghề (của cùng nghề) trên 500 triệu đồng đã gây ra lãng phí rất lớn do không theo nguyên lý xếp chồng của mô đun năng lực nghề.
Chương trình khung ban hành nhưng thiếu đánh giá ở cấp độ quốc gia, chương trình dạy nghề ở trường cũng không có đánh giá do thiếu quy định. Đặc biệt, theo nguyên tắc liên thông giúp cho người lao động học suốt đời và nhiều cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp, chương trình dạy nghề cần có sự hài hòa với chương trình cao đẳng, đại học do Bộ GDĐT quản lý nhà nước. Nhưng chưa bao giờ có sự thống nhất, hợp tác trong cách làm chương trình dẫn đến sự khác biệt rất xa giữa chương trình cao đẳng nghề và cao đẳng trong nhiều ngành.
Việc điều phối nguồn lực quốc gia cho công tác dạy nghề chưa thật tốt giữa các Bộ ngành, địa phương. Còn nhiều dự án, chương trình cho dạy nghề có các nội dung trùng lắp trong việc biên soạn tài liệu, tập huấn, đầu tư...
Thứ hai, dạy nghề thiếu hội nhập và phá vỡ tính hệ thống. Việc Luật dạy nghề quy định 3 trình độ trong dạy nghề đã làm cho hệ thống các trình độ trở nên hết sức rắc rối và thiếu tính hội nhập. Ngày nay, rất nhiều người ở trong nước không phân biệt nổi giữa trung cấp nghề và trung cấp chuyên nghiệp, giữa cao đẳng nghề và cao đẳng (không nghề). Điều này đã gây khó khăn cho công tác quy hoạch phát triển nhân lực cũng như hội nhập về đào tạo và việc làm với thế giới. Tính hệ thống bị phá vỡ do sự lộn xộn của các trình độ dạy nghề. Một bên là cao đẳng nghề do Bộ LĐ quản lý, một bên là "Cao đẳng không nghề" do Bộ GD quản lý... đến ta cũng không thể hiểu nổi chưa nói gì các doanh nghiệp nước ngoài.
Những vấn đề của lịch sử về bậc thợ trước đây (công nhân 7 bậc) vẫn chưa giải quyết thấu đáo để công nhận tương đương với trình độ sơ cấp, trung cấp hay cao đẳng nghề. Con số lao động hiện vẫn còn hàng triệu người mang các bậc thợ khác nhau nhưng không thể quy đổi sang trình độ đào tạo nghề được.
Tên gọi của luật là Luật dạy nghề không đảm bảo phản ánh đúng bản chất của công tác đào tạo nghề nghiệp. Không có quốc gia nào trên thế giới gọi là "Luật dạy nghề" mà thường gọi là đào tạo nghề nghiệp hoặc giáo dục nghề nghiệp (gồm cả dạy và học). Trung Quốc cũng có Luật giáo dục nghề nghiệp (Vocational education law - 1996) hoặc Cộng hòa liên bang Đức hay Hàn Quốc có Luật đào tạo nghề (Vocational Training Law).
Thứ ba, chất lượng dạy nghề thấp. Mỗi năm, nhà nước đầu tư hàng nghìn tỉ đồng, nhưng chất lượng đào tạo nghề còn nhiều hạn chế, nguyên nhân chủ yếu do thiếu đội ngũ giáo viên có năng lực và kinh nghiệm nghề nghiệp. Giáo trình dạy nghề cũng khá nghèo nàn do thiếu các chuyên gia có kinh nghiệm và tâm huyết biên soạn.
Ngoài ra, sự hợp tác giữa trường đào tạo nghề và doanh nghiệp chưa được đẩy mạnh. Chương trình dạy nghề được thiết kế khá tốt (chỉ đối với dạy nghề) nhưng thiếu điều kiện thực hiện và không đồng bộ. Hệ thống đánh giá kỹ năng nghề phát triển khá chậm, nhưng lại chỉ bó gọn vào kỹ năng nghề do Bộ LĐTBXH quản lý nhà nước mà không phải là đánh giá và công nhận kỹ năng nghề nghiệp cho những người lao động có trình độ đào tạo khác cao hơn các trình độ nghề hiện tại.
Thứ tư, xã hội hóa còn hạn chế. Việc huy động nguồn lực xã hội cho công tác đào tạo nghề có thể xem là một định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, tư duy bao cấp vẫn còn khá phổ biến, đào tạo nghề chưa theo sát với nhu cầu nhân lực và bối cảnh dân số, việc làm trong xã hội. Đối với một số nghề, học sinh ra trường có việc làm ngay (lĩnh vực kỹ thuật công nghệ) nhưng rất nhiều nghề rất khó kiếm việc làm do năng lực thực hành, thái độ lao động của học sinh yếu. Việc đào tạo kỹ năng cho người lao động trong doanh nghiệp thiếu cơ chế khuyến khích hiệu quả. Tư nhân hóa công tác dạy nghề diễn ra còn chậm, doanh nghiệp dường như đứng ngoài cuộc trong công tác đào tạo nghề.
Hệ thống dạy nghề không có vai trò nhiều trong giáo dục hướng nghiệp góp phần phân luồng học sinh sau THCS. Ảnh minh họa.
Thứ năm, hệ thống dạy nghề không có vai trò nhiều trong giáo dục hướng nghiệp góp phần phân luồng học sinh sau THCS. Có thể xem hiện tượng học sinh bỏ học ở cấp trung học cơ sở và không tiếp tục vào học trong các trường dạy nghề sau khi tốt nghiệp THCS là một vấn đề lớn hiện nay đối với hệ thống giáo dục và đào tạo quốc dân. Mỗi năm có chừng khoảng trên 200.000 em bỏ học ở cấp học trung học cơ sở lại không được học nghề sẽ tạo ra sự lãng phí về con người cũng như nguy cơ nảy sinh ra những vấn đề xã hội.
Thế nhưng, các trường dạy nghề cũng như sở LĐTBXH ở cấp địa phương không có vai trò gì đối với các học sinh trong trường phổ thông do quy định về quản lý nhà nước giữa sở GDĐT và sở LĐTBXH. Cơ sở vật chất của trường nghề cũng như đội ngũ giáo viên dạy nghề không được huy động để làm công tác giáo dục hướng nghiệp. Chỉ nhìn vào số liệu học sinh, sinh viên vay để học nghề ta biết ngay sức hấp dẫn của cơ sở dạy nghề đối với thanh niên hiện nay.
Việc dạy chữ và dạy nghề đang tách rời trên địa bàn cấp quận huyện vừa gây khó khăn cho người dân tiếp cận đến giáo dục và vừa lãng phí nguồn lực dàn trải ở cấp quận huyện.
Thiết nghĩ, lần này Quốc hội cho ý kiến về Luật dạy nghề sửa đổi với tinh thần Hiến pháp mới nên đổi thành Luật Giáo dục nghề nghiệp (gồm cả trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng), tạo điều kiện quy hoạch mạng lưới, quản lý tránh chồng chéo, hạn chế lãng phí tài nguyên quốc gia và góp phần đào tạo nhân lực chất lượng cao và giảm thất nghiệp.
Quan liêu, thiếu thực tế hay rảnh việc đi vẽ...Voi? Bộ trưởng sẽ phải trả lời chất vấn vụ 72 ngàn cử nhân thất nghiệp? Môn Sử từ học đến thi đều đánh đố thí sinh
Luật của trường dạy nghề xuất phát từ 3 điểm trụ cột:
Một là, Luật dạy nghề phải khắc phục được những vấn đề, bất cập, thiếu ổn định của hệ thống giáo dục nghề nghiệp về phương diện pháp lý để huy động được nguồn lực xã hội cho phát triển đào tạo nghề;
Hai là, phải phù hợp và thể chế hóa đường lối phát triển giáo dục và đào tạo nhân lực của Đảng, chiến lược phát triển giáo dục và dạy nghề của Chính phủ. Đặc biệt phải phù hợp với Hiến pháp 2013;
Ba là, phải phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế về giáo dục, đào tạo và việc làm.
Tuy nhiên, Công tác dạy nghề nói chung và Luật dạy nghề nói riêng còn bộc lộ khá nhiều hạn chế, khuyết tật vốn tồn tại từ nhiều năm nay đối với hệ thống này. Lần sửa đổi này cần nhìn nhận những hạn chế yếu kém sau đây:
Thứ nhất, hiệu quả công tác dạy nghề còn hạn chế. Hiệu quả công tác dạy nghề thể hiện ở việc đầu tư của nhà nước rất lớn nhưng người học nghề ít. Việc đầu tư vẫn còn mang tính giàn trải, phong trào chưa tạo ra được những mô hình hay những điển hình tốt cũng như những đột phá về chất lượng dạy nghề. Không ít cơ sở dạy nghề khang trang hiện đại nhưng trang thiết bị, đội ngũ giáo viên không đồng bộ nên rất lãng phí. Có thể nói đầu tư cơ sở vật chất trong lĩnh vực dạy nghề lãng phí mọi nơi, trang thiết bị mua về đắp chiếu hoặc để bụi bặm, mạng nhện bao phủ do không khai thác sử dụng.
Tư duy bao cấp vẫn còn khá phổ biến, đào tạo nghề chưa theo sát với nhu cầu nhân lực và bối cảnh dân số, việc làm trong xã hội.
Việc quy hoạch cơ sở dạy nghề chưa có sự phối hợp với ngành giáo dục và đào tạo ở cấp quốc gia và cấp địa phương do vậy quy hoạch cơ sở dạy nghề, ngành nghề đào tạo bị chồng chéo gây lãng phí. Lãng phí về cơ sở vật chất do chồng chéo quy hoạch, do thiếu nguồn tuyển sinh...và đặc biệt là đất đai để xây dựng trường học cho dạy nghề, cho trung cấp chuyên nghiệp, cho các trường cao đẳng, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm dạy nghề... và bộ máy biên chế cứ thế phình to ra mãi. Thiếu chú ý đến thực trạng trình độ chuyên môn kỹ thuật của nhân lực Việt Nam (khoảng trên 32 triệu người chưa được đào tạo kỹ năng nghề nghiệp - 84,7 % không có chuyên môn kỹ thuật) để có kế hoạch và chiến lược đào tạo nghề hợp lý.
Việc thiết kế chương trình dạy nghề theo mô đun và môn học đã thiếu sự tích hợp cần thiết giữa việc thiết lập tiêu chuẩn nghề với tiêu chuẩn đào tạo (chuẩn đầu ra, nội dung, đánh giá, giáo viên, giáo trình, phương pháp, tổ chức quản lý, cơ sở vật chất), trong việc phát triển chương trình dạy nghề. Mặt khác, theo nguyên lý phối hợp và xếp chồng mô đun từ sơ cấp nghề lên đến trung cấp nghề và cao đẳng nghề thì việc thực hiện nguyên tắc này đã bị vi phạm bởi các văn bản dưới luật khác. Một chương trình khung trung cấp nghề chi phí khoảng trên 480 triệu đồng, trong khi đó chương trình khung cao đẳng nghề (của cùng nghề) trên 500 triệu đồng đã gây ra lãng phí rất lớn do không theo nguyên lý xếp chồng của mô đun năng lực nghề.
Chương trình khung ban hành nhưng thiếu đánh giá ở cấp độ quốc gia, chương trình dạy nghề ở trường cũng không có đánh giá do thiếu quy định. Đặc biệt, theo nguyên tắc liên thông giúp cho người lao động học suốt đời và nhiều cơ hội chuyển đổi nghề nghiệp, chương trình dạy nghề cần có sự hài hòa với chương trình cao đẳng, đại học do Bộ GDĐT quản lý nhà nước. Nhưng chưa bao giờ có sự thống nhất, hợp tác trong cách làm chương trình dẫn đến sự khác biệt rất xa giữa chương trình cao đẳng nghề và cao đẳng trong nhiều ngành.
Việc điều phối nguồn lực quốc gia cho công tác dạy nghề chưa thật tốt giữa các Bộ ngành, địa phương. Còn nhiều dự án, chương trình cho dạy nghề có các nội dung trùng lắp trong việc biên soạn tài liệu, tập huấn, đầu tư...
Thứ hai, dạy nghề thiếu hội nhập và phá vỡ tính hệ thống. Việc Luật dạy nghề quy định 3 trình độ trong dạy nghề đã làm cho hệ thống các trình độ trở nên hết sức rắc rối và thiếu tính hội nhập. Ngày nay, rất nhiều người ở trong nước không phân biệt nổi giữa trung cấp nghề và trung cấp chuyên nghiệp, giữa cao đẳng nghề và cao đẳng (không nghề). Điều này đã gây khó khăn cho công tác quy hoạch phát triển nhân lực cũng như hội nhập về đào tạo và việc làm với thế giới. Tính hệ thống bị phá vỡ do sự lộn xộn của các trình độ dạy nghề. Một bên là cao đẳng nghề do Bộ LĐ quản lý, một bên là "Cao đẳng không nghề" do Bộ GD quản lý... đến ta cũng không thể hiểu nổi chưa nói gì các doanh nghiệp nước ngoài.
Những vấn đề của lịch sử về bậc thợ trước đây (công nhân 7 bậc) vẫn chưa giải quyết thấu đáo để công nhận tương đương với trình độ sơ cấp, trung cấp hay cao đẳng nghề. Con số lao động hiện vẫn còn hàng triệu người mang các bậc thợ khác nhau nhưng không thể quy đổi sang trình độ đào tạo nghề được.
Tên gọi của luật là Luật dạy nghề không đảm bảo phản ánh đúng bản chất của công tác đào tạo nghề nghiệp. Không có quốc gia nào trên thế giới gọi là "Luật dạy nghề" mà thường gọi là đào tạo nghề nghiệp hoặc giáo dục nghề nghiệp (gồm cả dạy và học). Trung Quốc cũng có Luật giáo dục nghề nghiệp (Vocational education law - 1996) hoặc Cộng hòa liên bang Đức hay Hàn Quốc có Luật đào tạo nghề (Vocational Training Law).
Thứ ba, chất lượng dạy nghề thấp. Mỗi năm, nhà nước đầu tư hàng nghìn tỉ đồng, nhưng chất lượng đào tạo nghề còn nhiều hạn chế, nguyên nhân chủ yếu do thiếu đội ngũ giáo viên có năng lực và kinh nghiệm nghề nghiệp. Giáo trình dạy nghề cũng khá nghèo nàn do thiếu các chuyên gia có kinh nghiệm và tâm huyết biên soạn.
Ngoài ra, sự hợp tác giữa trường đào tạo nghề và doanh nghiệp chưa được đẩy mạnh. Chương trình dạy nghề được thiết kế khá tốt (chỉ đối với dạy nghề) nhưng thiếu điều kiện thực hiện và không đồng bộ. Hệ thống đánh giá kỹ năng nghề phát triển khá chậm, nhưng lại chỉ bó gọn vào kỹ năng nghề do Bộ LĐTBXH quản lý nhà nước mà không phải là đánh giá và công nhận kỹ năng nghề nghiệp cho những người lao động có trình độ đào tạo khác cao hơn các trình độ nghề hiện tại.
Thứ tư, xã hội hóa còn hạn chế. Việc huy động nguồn lực xã hội cho công tác đào tạo nghề có thể xem là một định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, tư duy bao cấp vẫn còn khá phổ biến, đào tạo nghề chưa theo sát với nhu cầu nhân lực và bối cảnh dân số, việc làm trong xã hội. Đối với một số nghề, học sinh ra trường có việc làm ngay (lĩnh vực kỹ thuật công nghệ) nhưng rất nhiều nghề rất khó kiếm việc làm do năng lực thực hành, thái độ lao động của học sinh yếu. Việc đào tạo kỹ năng cho người lao động trong doanh nghiệp thiếu cơ chế khuyến khích hiệu quả. Tư nhân hóa công tác dạy nghề diễn ra còn chậm, doanh nghiệp dường như đứng ngoài cuộc trong công tác đào tạo nghề.
Hệ thống dạy nghề không có vai trò nhiều trong giáo dục hướng nghiệp góp phần phân luồng học sinh sau THCS. Ảnh minh họa.
Thứ năm, hệ thống dạy nghề không có vai trò nhiều trong giáo dục hướng nghiệp góp phần phân luồng học sinh sau THCS. Có thể xem hiện tượng học sinh bỏ học ở cấp trung học cơ sở và không tiếp tục vào học trong các trường dạy nghề sau khi tốt nghiệp THCS là một vấn đề lớn hiện nay đối với hệ thống giáo dục và đào tạo quốc dân. Mỗi năm có chừng khoảng trên 200.000 em bỏ học ở cấp học trung học cơ sở lại không được học nghề sẽ tạo ra sự lãng phí về con người cũng như nguy cơ nảy sinh ra những vấn đề xã hội.
Thế nhưng, các trường dạy nghề cũng như sở LĐTBXH ở cấp địa phương không có vai trò gì đối với các học sinh trong trường phổ thông do quy định về quản lý nhà nước giữa sở GDĐT và sở LĐTBXH. Cơ sở vật chất của trường nghề cũng như đội ngũ giáo viên dạy nghề không được huy động để làm công tác giáo dục hướng nghiệp. Chỉ nhìn vào số liệu học sinh, sinh viên vay để học nghề ta biết ngay sức hấp dẫn của cơ sở dạy nghề đối với thanh niên hiện nay.
Việc dạy chữ và dạy nghề đang tách rời trên địa bàn cấp quận huyện vừa gây khó khăn cho người dân tiếp cận đến giáo dục và vừa lãng phí nguồn lực dàn trải ở cấp quận huyện.
Thiết nghĩ, lần này Quốc hội cho ý kiến về Luật dạy nghề sửa đổi với tinh thần Hiến pháp mới nên đổi thành Luật Giáo dục nghề nghiệp (gồm cả trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng), tạo điều kiện quy hoạch mạng lưới, quản lý tránh chồng chéo, hạn chế lãng phí tài nguyên quốc gia và góp phần đào tạo nhân lực chất lượng cao và giảm thất nghiệp.
Các trường Dạy nghề quân đội: Hỗ trợ học bổng cho học viên
Hiện quân nhân xuất ngũ có Thẻ học nghề, lao động nông thôn được hỗ trợ học nghề theo Quyết định 1956/QĐ-TTg đang được đào tạo rất nhiều trong các trường dạy nghề quân đội và được hưởng nhiều hỗ trợ đặc biệt.
trường dạy nghề cho nhiều đối tượng
Ra quân được gần 3 tháng, sau thời gian hội ngộ với bạn bè, Chu Xuân Thuỷ (xã Phúc Hoà, Phúc Thọ, Hà Nội) bắt đầu thấy buồn chán vì không có việc làm. Lúc đó, Thuỷ mới nhớ tới chiếc Thẻ học nghề được cấp khi ra quân và bắt đầu tìm hiểu việc học nghề.
Học viên đang theo học lớp đào tạo ngắn hạn cắt may dân dụng tại Trung tâm Đào tạo lao động xuất khẩu và Dạy nghề.
Cùng lúc đó, các cán bộ Trung tâm Đào tạo lao động xuất khẩu và Dạy nghề (thuộc Công ty Vật tư công nghiệp -Bộ Quốc phòng) nằm trên địa bàn huyện Phúc Thọ tổ chức tới các ban chỉ huy quân sự địa phương tuyển sinh.
Khi nghe tư vấn, Thuỷ đã đăng ký theo học nghề lái xe và được hỗ trợ 100% học phí (chi trả qua Thẻ học nghề). Thuỷ chia sẻ: “Học nghề hiện đang là sự lựa chọn của thanh niên sau khi ra quân như bọn em. Có việc làm, thu nhập tốt là mục tiêu rõ ràng thay vì có một cái bằng đẹp nhưng khó kiếm việc”.
Ông Tống Thống Nhất - Phó Giám đốc Công ty Vật tư công nghiệp cho hay, trung tâm dạy nghề của công ty hiện đang đào tạo nghề cho hơn 1.600 học viên, chủ yếu là hệ sơ cấp, trong đó 700 học viên là bộ đội xuất ngũ. Bên cạnh đó, trung tâm còn mở các lớp dạy nghề ngắn hạn cho học viên là lao động nông thôn và lao động thuộc hộ nghèo. Trung bình mỗi lớp có từ 30 đến 35 học viên, các học viên được hưởng hỗ trợ theo Quyết định 1956 của Chính phủ.
Là lao động thuộc diện được hỗ trợ học nghề theo Quyết định 1956, học viên Trần Thị Thái, xã Phúc Hòa, huyện Phúc Thọ tâm sự: “Thanh niên bọn em quanh quẩn bên cây lúa không biết khi nào mới thoát nghèo. Theo chính sách của trung tâm, sau khi đào tạo miễn phí, học viên nào tiếp thu tốt sẽ được học thêm một khóa học nâng cao tay nghề để đủ điều kiện đi XKLĐ. Em sẽ cố gắng học thật tốt để có một nghề kiếm sống”.
Nhiều hỗ trợ học viên
Cũng như các trường nghề quân đội khác, Trung tâm Đào tạo lao động xuất khẩu và Dạy nghề có nhiều chính sách hỗ trợ học viên. Ông Tống Thống Nhất chia sẻ: “Hiện nay, nghề lái xe ô tô được coi là nghề chủ đạo, trung tâm miễn 100% phí học nghề, giúp ăn ở và hỗ trợ thêm một phần phụ cấp hàng tháng cho học viên”.
Ngoài ra, trung tâm cũng kiên quyết không cho những học viên tay nghề chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc ra trường. “Những học viên này sẽ bị "lưu ban" và học lại những kiến thức còn thiếu, chỉ khi nào đạt yêu cầu mới được cấp chứng chỉ nghề”- ông Nhất cho biết thêm.
Tương tự, Trường Trung cấp Nghề số 22 - Quân đoàn 4 vừa tổ chức lễ bế giảng khóa 4 và cấp chứng chỉ sơ cấp nghề cho 715 bộ đội xuất ngũ thuộc các ngành nghề: Công nghệ thông tin, cơ khí, điện – điện tử và công nghệ ô tô.
Đại tá Hoàng Thọ Luật - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, hằng năm trên địa bàn đứng chân của Quân đoàn 4, số lượng bộ đội xuất ngũ rất lớn. Vì vậy, sau mỗi mùa ra quân, cán bộ đào tạo nhà trường lại lên kế hoạch tuyển sinh rất chi tiết.
trường dạy nghề cho nhiều đối tượng
Ra quân được gần 3 tháng, sau thời gian hội ngộ với bạn bè, Chu Xuân Thuỷ (xã Phúc Hoà, Phúc Thọ, Hà Nội) bắt đầu thấy buồn chán vì không có việc làm. Lúc đó, Thuỷ mới nhớ tới chiếc Thẻ học nghề được cấp khi ra quân và bắt đầu tìm hiểu việc học nghề.
Học viên đang theo học lớp đào tạo ngắn hạn cắt may dân dụng tại Trung tâm Đào tạo lao động xuất khẩu và Dạy nghề.
Cùng lúc đó, các cán bộ Trung tâm Đào tạo lao động xuất khẩu và Dạy nghề (thuộc Công ty Vật tư công nghiệp -Bộ Quốc phòng) nằm trên địa bàn huyện Phúc Thọ tổ chức tới các ban chỉ huy quân sự địa phương tuyển sinh.
Khi nghe tư vấn, Thuỷ đã đăng ký theo học nghề lái xe và được hỗ trợ 100% học phí (chi trả qua Thẻ học nghề). Thuỷ chia sẻ: “Học nghề hiện đang là sự lựa chọn của thanh niên sau khi ra quân như bọn em. Có việc làm, thu nhập tốt là mục tiêu rõ ràng thay vì có một cái bằng đẹp nhưng khó kiếm việc”.
Ông Tống Thống Nhất - Phó Giám đốc Công ty Vật tư công nghiệp cho hay, trung tâm dạy nghề của công ty hiện đang đào tạo nghề cho hơn 1.600 học viên, chủ yếu là hệ sơ cấp, trong đó 700 học viên là bộ đội xuất ngũ. Bên cạnh đó, trung tâm còn mở các lớp dạy nghề ngắn hạn cho học viên là lao động nông thôn và lao động thuộc hộ nghèo. Trung bình mỗi lớp có từ 30 đến 35 học viên, các học viên được hưởng hỗ trợ theo Quyết định 1956 của Chính phủ.
Là lao động thuộc diện được hỗ trợ học nghề theo Quyết định 1956, học viên Trần Thị Thái, xã Phúc Hòa, huyện Phúc Thọ tâm sự: “Thanh niên bọn em quanh quẩn bên cây lúa không biết khi nào mới thoát nghèo. Theo chính sách của trung tâm, sau khi đào tạo miễn phí, học viên nào tiếp thu tốt sẽ được học thêm một khóa học nâng cao tay nghề để đủ điều kiện đi XKLĐ. Em sẽ cố gắng học thật tốt để có một nghề kiếm sống”.
Nhiều hỗ trợ học viên
Cũng như các trường nghề quân đội khác, Trung tâm Đào tạo lao động xuất khẩu và Dạy nghề có nhiều chính sách hỗ trợ học viên. Ông Tống Thống Nhất chia sẻ: “Hiện nay, nghề lái xe ô tô được coi là nghề chủ đạo, trung tâm miễn 100% phí học nghề, giúp ăn ở và hỗ trợ thêm một phần phụ cấp hàng tháng cho học viên”.
Ngoài ra, trung tâm cũng kiên quyết không cho những học viên tay nghề chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc ra trường. “Những học viên này sẽ bị "lưu ban" và học lại những kiến thức còn thiếu, chỉ khi nào đạt yêu cầu mới được cấp chứng chỉ nghề”- ông Nhất cho biết thêm.
Tương tự, Trường Trung cấp Nghề số 22 - Quân đoàn 4 vừa tổ chức lễ bế giảng khóa 4 và cấp chứng chỉ sơ cấp nghề cho 715 bộ đội xuất ngũ thuộc các ngành nghề: Công nghệ thông tin, cơ khí, điện – điện tử và công nghệ ô tô.
Đại tá Hoàng Thọ Luật - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, hằng năm trên địa bàn đứng chân của Quân đoàn 4, số lượng bộ đội xuất ngũ rất lớn. Vì vậy, sau mỗi mùa ra quân, cán bộ đào tạo nhà trường lại lên kế hoạch tuyển sinh rất chi tiết.
Các trường dạy nghề ở TPHCM: Ngóng chờ người học
Như thường lệ, đến thời điểm này, lẽ ra nhiều trường dạy nghề ở TPHCM đã làm lễ khai giảng đón chào những người thợ tương lai của đất nước. Thế nhưng, trừ một số ít trường tuyển đủ hoặc gần đủ học viên theo chỉ tiêu, đa số còn lại đều dài cổ ngóng học sinh!
Ai học trường dạy nghề...
Có lẽ chưa năm nào cảnh tuyển sinh hệ đào tạo công nhân kỹ thuật (CNKT) ở các trường CNKT và trung học chuyên nghiệp (THCN) có dạy nghề của TPHCM lại đìu hiu như năm nay.
Ông Nguyễn Phan Hòa, Hiệu trưởng Trường Dạy nghề Nhân đạo cho biết: “Đến giờ này chúng tôi vẫn chưa thể khai giảng năm học mới vì chỉ mới tuyển được hơn 2/3 học sinh so với chỉ tiêu được giao”. Trường TH Nông nghiệp tiếp tục lâm vào cảnh tuyển sinh ế ẩm. Trường được phân trên 450 chỉ tiêu dạy nghề nhưng mới tuyển được vỏn vẹn 11 học sinh. Nhiều trường dạy nghề khác cũng rơi vào cảnh “lay lắt” chờ người học.
Trường Kỹ thuật Công nghiệp Thủ Đức mới tuyển được 70 học sinh/300 chỉ tiêu, Trường Công nhân Kỹ thuật Quang Trung : 94 học sinh/450, Trường TH Kỹ thuật nghiệp vụ Phú Lâm: 220/học sinh/400, Trường TH Công nghiệp : 270 học sinh /614 , Trường Kỹ thuật Cơ khí luyện kim Sài Gòn: 60 học sinh/685… Ngay cả những trường dạy nghề có tên tuổi như Lý Tự Trọng cũng chỉ tuyển được 85% so với chỉ tiêu.
Trong khi các doanh nghiệp trong và ngoài nước đồng loạt kêu than vì thiếu lao động có tay nghề, kỹ thuật thì đầu vào của các trường nghề, cơ sở dạy nghề luôn trong tình trạng thiếu người học hoặc teo tóp nguồn tuyển. Đó là chưa kể tỷ lệ học sinh bỏ học hàng năm ở các trường dạy nghề luôn ở mức báo động (khoảng 30%-35%). Điều này khiến cho hiệu suất đào tạo nghề ở TPHCM vốn đã thấp lại càng thấp hơn.
Vì đâu nên nỗi?
Trước thực tế này, gần đây nhiều trường THCN và CNKT đã tìm mọi cách đổi đời- lên “mác” cao đẳng thật nhanh nếu không là tự giết mình. Lý giải nguyên nhân, ông Nguyễn Phan Hòa chua chát nói: “Bây giờ các trường đại học, cao đẳng cũng “ôm” thêm mảng dạy nghề nên phần lớn học sinh có xu hướng đổ về những nơi có “mác” đó để học nghề. Các trường nghề có quy mô nhỏ - thuộc diện chiếu dưới như chúng tôi phải chịu thua thiệt, dài cổ chờ học sinh”.
Mặt khác, trong khi các trường dạy nghề trung ương liên tục được đầu tư số tiền lớn để đổi mới cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề thì các trường nghề của TPHCM ít được đầu tư, chậm đổi mới về mọi mặt. Ông Hứa Văn Nhơn, Hiệu trưởng Trường CNKT Củ Chi bộc bạch: “Cứ nhìn vào môi trường học nghề của trường chúng tôi thì sẽ hiểu nguyên do nào khiến học sinh quay lưng và trường nghề vắng người học”.
Năm học mới bắt đầu nhưng cơ sở vật chất của trường ở trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Trường có tổng cộng 8 phòng học, thực hành thì có đến 5 phòng học xuống cấp và chực chờ sập bất cứ lúc nào. Được xác định là cơ sở cung cấp nguồn lao động chính cho Khu Công nghiệp Tây Bắc và chuyển đổi nghề cho lao động nông thôn, Trung tâm dạy nghề Củ Chi được đổi thành Trường Công nhân kỹ thuật Củ Chi. Thế nhưng sau thời gian dài được đổi “mác” từ trung tâm lên trường CNKT, đến năm 2003 trường mới được UBND TPHCM xét duyệt kinh phí đầu tư 26 tỷ đồng và năm 2005 mới được ghi vốn thực hiện dự án. Với tiến độ duyệt dự án cũng như phân bổ vốn đầu tư kiểu này thì không biết đến bao giờ trường mới có kinh phí để cải tạo môi trường học nghề đang xuống dốc nghiêm trọng như hiện nay?
Đừng trách học sinh…
Thời gian gần đây, nhiều trường dạy nghề đã cố gắng tự đổi mới, đầu tư nâng cấp trang thiết bị, nội dung đào tạo nhằm bắt kịp dần trình độ công nghệ, kỹ thuật mới trong sản xuất. Thế nhưng, sự nỗ lực này còn tự phát và manh mún vì thiếu tài lực. Kết quả khảo sát cho thấy, chỉ có khoảng 20%-30% thiết bị của các trường dạy nghề thuộc TPHCM được coi là hiện đại, đạt yêu cầu, còn lại đều lạc hậu, xuống cấp. Hiệu trưởng một trường dạy nghề ở vùng ven TPHCM thú thật rằng: “Nhìn vào cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề lạc hậu và xuống cấp, giáo viên còn ngán dạy, huống chi là học trò”.
“Thực tế cho thấy, để đầu tư cho một trường nghề đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, cần khoản kinh phí đầu tư tối thiểu 80-100 tỷ đồng. Thế nhưng, suốt thời gian qua, chưa có một trường dạy nghề nào ở TPHCM được đầu tư tới mức này và trường được đầu tư kinh phí cao nhất cũng chưa tới 50 tỷ đồng”- ông Nguyễn Thành Hiệp, Trưởng phòng Dạy nghề Sở LĐ-TBXH TPHCM thừa nhận.
Phân tích nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến thực trạng các trường nghề vắng bóng học sinh, ông Nguyễn Minh Thành, Chủ tịch Hội Dạy nghề TPHCM thẳng thắn nhìn nhận: “Đừng trách vì sao học sinh và phụ huynh quay lưng với các trường nghề mà hãy hỏi ngược lại rằng Nhà nước, thành phố chúng ta đã đầu tư cho ngành dạy nghề như thế nào để tạo dựng môi trường học nghề hấp dẫn cho các em?”. Rõ ràng nếu không có quyết sách phù hợp đầu tư khẩn cấp cho cỗ máy dạy nghề đang trong tình trạng suy nhược về thể lực thì TPHCM không thể có nguồn nhân lực có tay nghề, có trình độ chuyên môn kỹ thuật trước mắt cũng như lâu dài
Ai học trường dạy nghề...
Có lẽ chưa năm nào cảnh tuyển sinh hệ đào tạo công nhân kỹ thuật (CNKT) ở các trường CNKT và trung học chuyên nghiệp (THCN) có dạy nghề của TPHCM lại đìu hiu như năm nay.
Ông Nguyễn Phan Hòa, Hiệu trưởng Trường Dạy nghề Nhân đạo cho biết: “Đến giờ này chúng tôi vẫn chưa thể khai giảng năm học mới vì chỉ mới tuyển được hơn 2/3 học sinh so với chỉ tiêu được giao”. Trường TH Nông nghiệp tiếp tục lâm vào cảnh tuyển sinh ế ẩm. Trường được phân trên 450 chỉ tiêu dạy nghề nhưng mới tuyển được vỏn vẹn 11 học sinh. Nhiều trường dạy nghề khác cũng rơi vào cảnh “lay lắt” chờ người học.
Trường Kỹ thuật Công nghiệp Thủ Đức mới tuyển được 70 học sinh/300 chỉ tiêu, Trường Công nhân Kỹ thuật Quang Trung : 94 học sinh/450, Trường TH Kỹ thuật nghiệp vụ Phú Lâm: 220/học sinh/400, Trường TH Công nghiệp : 270 học sinh /614 , Trường Kỹ thuật Cơ khí luyện kim Sài Gòn: 60 học sinh/685… Ngay cả những trường dạy nghề có tên tuổi như Lý Tự Trọng cũng chỉ tuyển được 85% so với chỉ tiêu.
Trong khi các doanh nghiệp trong và ngoài nước đồng loạt kêu than vì thiếu lao động có tay nghề, kỹ thuật thì đầu vào của các trường nghề, cơ sở dạy nghề luôn trong tình trạng thiếu người học hoặc teo tóp nguồn tuyển. Đó là chưa kể tỷ lệ học sinh bỏ học hàng năm ở các trường dạy nghề luôn ở mức báo động (khoảng 30%-35%). Điều này khiến cho hiệu suất đào tạo nghề ở TPHCM vốn đã thấp lại càng thấp hơn.
Vì đâu nên nỗi?
Trước thực tế này, gần đây nhiều trường THCN và CNKT đã tìm mọi cách đổi đời- lên “mác” cao đẳng thật nhanh nếu không là tự giết mình. Lý giải nguyên nhân, ông Nguyễn Phan Hòa chua chát nói: “Bây giờ các trường đại học, cao đẳng cũng “ôm” thêm mảng dạy nghề nên phần lớn học sinh có xu hướng đổ về những nơi có “mác” đó để học nghề. Các trường nghề có quy mô nhỏ - thuộc diện chiếu dưới như chúng tôi phải chịu thua thiệt, dài cổ chờ học sinh”.
Mặt khác, trong khi các trường dạy nghề trung ương liên tục được đầu tư số tiền lớn để đổi mới cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề thì các trường nghề của TPHCM ít được đầu tư, chậm đổi mới về mọi mặt. Ông Hứa Văn Nhơn, Hiệu trưởng Trường CNKT Củ Chi bộc bạch: “Cứ nhìn vào môi trường học nghề của trường chúng tôi thì sẽ hiểu nguyên do nào khiến học sinh quay lưng và trường nghề vắng người học”.
Năm học mới bắt đầu nhưng cơ sở vật chất của trường ở trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Trường có tổng cộng 8 phòng học, thực hành thì có đến 5 phòng học xuống cấp và chực chờ sập bất cứ lúc nào. Được xác định là cơ sở cung cấp nguồn lao động chính cho Khu Công nghiệp Tây Bắc và chuyển đổi nghề cho lao động nông thôn, Trung tâm dạy nghề Củ Chi được đổi thành Trường Công nhân kỹ thuật Củ Chi. Thế nhưng sau thời gian dài được đổi “mác” từ trung tâm lên trường CNKT, đến năm 2003 trường mới được UBND TPHCM xét duyệt kinh phí đầu tư 26 tỷ đồng và năm 2005 mới được ghi vốn thực hiện dự án. Với tiến độ duyệt dự án cũng như phân bổ vốn đầu tư kiểu này thì không biết đến bao giờ trường mới có kinh phí để cải tạo môi trường học nghề đang xuống dốc nghiêm trọng như hiện nay?
Đừng trách học sinh…
Thời gian gần đây, nhiều trường dạy nghề đã cố gắng tự đổi mới, đầu tư nâng cấp trang thiết bị, nội dung đào tạo nhằm bắt kịp dần trình độ công nghệ, kỹ thuật mới trong sản xuất. Thế nhưng, sự nỗ lực này còn tự phát và manh mún vì thiếu tài lực. Kết quả khảo sát cho thấy, chỉ có khoảng 20%-30% thiết bị của các trường dạy nghề thuộc TPHCM được coi là hiện đại, đạt yêu cầu, còn lại đều lạc hậu, xuống cấp. Hiệu trưởng một trường dạy nghề ở vùng ven TPHCM thú thật rằng: “Nhìn vào cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề lạc hậu và xuống cấp, giáo viên còn ngán dạy, huống chi là học trò”.
“Thực tế cho thấy, để đầu tư cho một trường nghề đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, cần khoản kinh phí đầu tư tối thiểu 80-100 tỷ đồng. Thế nhưng, suốt thời gian qua, chưa có một trường dạy nghề nào ở TPHCM được đầu tư tới mức này và trường được đầu tư kinh phí cao nhất cũng chưa tới 50 tỷ đồng”- ông Nguyễn Thành Hiệp, Trưởng phòng Dạy nghề Sở LĐ-TBXH TPHCM thừa nhận.
Phân tích nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến thực trạng các trường nghề vắng bóng học sinh, ông Nguyễn Minh Thành, Chủ tịch Hội Dạy nghề TPHCM thẳng thắn nhìn nhận: “Đừng trách vì sao học sinh và phụ huynh quay lưng với các trường nghề mà hãy hỏi ngược lại rằng Nhà nước, thành phố chúng ta đã đầu tư cho ngành dạy nghề như thế nào để tạo dựng môi trường học nghề hấp dẫn cho các em?”. Rõ ràng nếu không có quyết sách phù hợp đầu tư khẩn cấp cho cỗ máy dạy nghề đang trong tình trạng suy nhược về thể lực thì TPHCM không thể có nguồn nhân lực có tay nghề, có trình độ chuyên môn kỹ thuật trước mắt cũng như lâu dài
Hoạt động dạy nghề và giới thiệu việc làm của tổ chức Công đoàn góp phần phát triển thị trường lao động
Có thể nói Luật Lao động và Luật Dạy nghề là căn cứ pháp lý quan trọng cho việc hình thành và phát triển hệ thống dạy nghề và giới thiệu việc làm trong cả nước nói chung và hệ thống Công đoàn Việt Nam nói riêng. 2 năm gần đây hệ thống cơ sở dạy nghề và giới thiệu việc làm Công đoàn đã có sự thay đổi và chuyển dịch mạnh mẽ cả về lượng và chất. Tính đến hết tháng 3/ 2009, hệ thống cơ sở dạy nghề và giới thiệu việc làm Công đoàn Việt Nam có 1 Trường Cao đẳng nghề, 14 Trường Trung cấp nghề 3 Trung tâm dạy nghề và 31 Trung tâm giới thiệu việc làm.
Hoạt động của các các Trường, Trung tâm dạy nghề và Trung tâm giới thiệu việc làm đã có những đóng góp tích cực vào đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội, thúc đẩy sự phát triển của thị trường lao động, góp phần xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn vững mạnh.
Về công tác của các trường dạy nghề
Năm 2008, các Trường Cao đẳng nghề, Trường Trung cấp nghề và Trung tâm dạy nghề - Công đoàn Việt Nam đã tích cực tổ chức, thực hiện các hoạt động dạy nghề và giới thiệu việc làm, đã sử dụng một cách có hiệu quả về cơ sở vật chất sẵn có để đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội, đã đào tạo 30.949 học sinh học nghề. Trong đó, có 16.145 học sinh học nghề theo hình thức chính quy và 14.804 người học nghề thường xuyên.
Trong số học sinh học nghề theo hình thức chính quy có 106 học sinh cao đẳng nghề, 5.073 học sinh trung cấp nghề , 10.966 học sinh sơ cấp nghề.
Ngoài nhiệm vụ chính là đào tạo nghề ở các trình độ cao đẳng, trung cấp và sơ cấp nghề, các Trường, Trung tâm dạy nghề đã liên kết với các cơ sở khác để đào tạo 13.157 người. Tư vấn học nghề 27.030 người và Giới thiệu việc làm cho 5.043 người có việc làm ổn định.
Về chất lượng dạy nghề, nhìn chung có nhiều tiến bộ, đặc biệt từ khi có Luật dạy nghề, các cấp trình độ được xác định cụ thể, rõ ràng. Trên cơ sở chương trình khung của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, nhiều trường đã tự biên soạn nội dung, xây dựng chương trình, giáo trình giảng dạy và tiến hành các bước xây dựng, thẩm định, phê duyệt chương trình theo đúng các quy định hiện hành như: Trường cao đẳng nghề Đồng Khởi, Trường Trung cấp nghề Nghệ An, Trường Trung cấp nghề số 5 (Hà Tĩnh), Đồng Nai, Nam Định, Thái Nguyên.
Ngoài ra, các Trường còn chủ động tổ chức, thực hiện các hoạt động chuyên môn, tổ chức dự giờ, thi giáo viên dạy giỏi, hội thi tay nghề học sinh. Trong các đợt thi học sinh giỏi tay nghề ở địa bàn tỉnh, khu vực và quốc gia, một số em học sinh của các Trường Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề của Công đoàn đã đạt được giải. Thông qua các hoạt động hội giảng, dự giờ, thi giáo viên dạy giỏi, thi tay nghề học sinh đã kịp thời động viên, cổ vũ tinh thần hăng say nghiên cứu, giảng dạy và học tập, nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời cũng thể hiện uy tín , kinh nghiệm và vị thế của nhà trường. Trong khi còn gặp nhiều khó khăn, nhiều trường có kế hoạch, đầu tư về thời gian và kinh phí để cử giáo viên theo học các lớp sau đại học, dự các lớp bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ quản lý, nghiệp vụ sư phạm dạy nghề, các lớp kiểm định viên chất lượng dạy nghề do địa phương và Tổng cục dạy nghề tổ chức.
Việc dạy nghề gắn với việc làm, cung ứng lao động có địa chỉ cho doanh nghiệp là một hướng đi đúng, đáp ứng giải quyết mối quan tâm đặc biệt của học sinh học nghề. Trường Trung cấp nghề kinh tế - kỹ thuật Công nghiệp Thái Bình, Trường Trung cấp nghề số 5 (Hà Tĩnh) đã liên kết dạy nghề, cung cấp nhân lực kỹ thuật cho các doanh nghiệp khu công nghiệp mới. Hầu hết số học sinh sau khi tốt nghiệp tại trường đều được ký hợp đồng lao động tại doanh nghiệp.
Các Trường Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề ngoài nhiệm vụ chính là dạy nghề ở trình độ cao đẳng, trung cấp nghề còn chú trọng mở rộng đa dạng các loại hình, đào tạo theo nhu cầu xã hội. Từ việc đi xuống các địa bàn huyện, xã để tổ chức dạy nghề ngắn hạn theo yêu cầu, còn mở thêm các nghề mà xã hội đang có nhu cầu rất lớn như dạy lái xe ô tô, xe máy như Trường Trung cấp nghề số 5 Hà Tĩnh, Trường TCN Thái Nguyên, Trường Cao đẳng nghề Đồng Khởi (Bến Tre) ; Trường Trung cấp nghề kinh tế - kỹ thuật Hà Nam tổ chức dạy nghề lái xe với quy mô lớn và kết hợp với các Ban Ngành của tỉnh tổ chức thi, kiểm tra sát hạch trình độ lái xe.
Để nâng cao trình độ, năng lực cho cán bộ quản lý công tác dạy nghề, nhiều trường đã cử cán bộ lãnh đạo từ phó trưởng phòng, ban, khoa trở lên tham dự lớp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cơ sở dạy nghề do Tổng cục Dạy nghề tổ chức tại Hà Nội. Cũng trong năm qua, hằng trăm cán bộ của các Trường đã tham gia các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ do Sở lao động-Thương binh và xã hội ở các địa phương tổ chức.
Về hoạt động giới thiệu việc làm
Theo số liệu tổng hợp báo cáo của 33 Trung tâm giới thiệu việc làm, trong năm 2008 các Trung tâm giới thiệu việc làm của tổ chức Công đoàn đã tham gia tích cực các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc cho người lao động, đặc biệt là cuối năm 2008 do suy thái kinh tế thế giới, hàng loạt doanh nghiệp phải thu hẹp, ngừng sản xuất làm cho nhiều lao động bị mất việc làm. Các Trung tâm giới thiệu việc làm LĐLĐ các tỉnh: Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh… đã chủ động, tích cực tham gia giới thiệu việc làm giúp nguời lao động sớm tìm được việc làm để ổn định đời sống. Kết quả năm 2008 đã tư vấn việc làm, học nghề và chính sách việc làm cho 116.620 lượt người; giới thiệu việc làm cho 21.959 người; dạy nghề thường xuyên cho 43.087 người; liên kết đào tạo cho 28.104 người.
Các Trung tâm giới thiệu việc làm đã có nhiều cố gắng tiếp tục đổi mới hoạt động, xây dựng trang Website, xây dựng và tập hợp các dữ liệu thông tin về giới thiệu việc làm và nhu cầu nhận lao động ở các doanh nghiệp để người lao động thuận tiện trong việc liên hệ đăng ký tìm việc làm. Bằng các hình thức tuyên truyền, cung cấp tờ rơi, thông qua tổ chức hội nghị để giới thiệu hoạt động của Trung tâm về những nghề đào tạo và nhu cầu tuyển lao động của các cơ quan doanh nghiệp, tuyên truyền phổ biến tới các cấp công đoàn, kết quả đã đem lại những hiệu quả rất thiết thực.
Các Trung tâm giới thiệu việc làm Công đoàn đã có những đóng góp tích cực đối với các hoạt động phát triển thị trường lao động ở địa phương như tham gia Hội chợ việc làm, phiên chợ việc làm, sàn giao dịch việc làm, tham gia tổ chức ngày hội tuyển dụng, cung cấp thông tin việc làm đến các địa bàn phường xã, quan tâm đến các đối tượng lao động ở khu vực nông thôn.
Mặt khác, công tác thu thập, cung cấp thông tin thị trường lao động đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp, người lao động và các cơ sở đào tạo giáo dục, phục vụ theo yêu cầu của các cơ quan quản lý nhà nước về lao động ở các địa phương… thường xuyên được các Trung tâm coi trọng, quan tâm thực hiện.
Tồn tại, hạn chế
Mặc dù đạt được nhiều kết quả thành tích nêu trên nhưng hoạt động dạy nghề và giới thiệu việc làm trong năm qua vẫn còn một số tồn tại hạn chế, cụ thể là :
- Nhận thức về mục đích và tính chất hoạt động giới thiệu việc làm, dạy nghề chưa đầy đủ, thiếu thống nhất, chưa thấy hết vai trò, ý nghĩa của công tác chăm lo đời sống cho người lao động. Chăm lo giải quyết việc làm cho người lao động thông qua hoạt động dạy nghề và giới thiệu việc làm là một nhiệm vụ quan trọng trong việc thực hiện chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích người lao động của tổ chức Công đoàn.
- Chất lượng cán bộ, giáo viên làm công tác giới thiệu việc làm và dạy nghề vẫn còn bất cập, thiếu năng động, sáng tạo, chậm đổi mới, chưa đáp ứng được yêu cầu mới. Sự gắn kết giữa các trung tâm, trường trong quá trình hoạt động và mối liên hệ giữa Trung tâm giới thiệu việc làm, Trường dạy nghề và trung tâm dạy nghề với doanh nghiệp còn lỏng lẻo.
- Sau hơn 2 năm thành lập, một số trường Trung cấp nghề vẫn chưa có đủ đội ngũ giáo viên cho từng nghề đào tạo ở trình độ trung cấp nghề; chưa xây dựng, thẩm định và phê duyệt chương trình cho từng nghề đào tạo theo quy định của Nhà nước, chưa tập chung cho công tác tổ chức, xây dựng đội ngũ để tự đào tạo mà vẫn nặng về công tác liên kết đào tạo.
Một số định hướng giải pháp cho thời gian tới
Để công tác dạy nghề và giới thiệu việc làm của tổ chức công đoàn hoạt động tốt hơn và có hiệu quả hơn trong thời gian tới, các Trường dạy nghề, Trung tâm GTVL của tổ chức Công đoàn cần tập trung làm tốt một số công tác sau:
Một là, tiếp tục nghiên cứu, quán triệt nắm vững và thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công tác Dạy nghề và Giới thiệu việc làm. Đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động dạy nghề, và giới thiệu việc làm đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp và xã hội, chuyển mạnh từ dạy nghề dựa trên năng lực sẵn có của các Trường, Trung tâm sang việc dạy nghề theo nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội. Dạy nghề gắn phục vụ cho kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của từng vùng, địa phương, của doanh nghiệp và gắn với nhu cầu việc làm của người lao động.
Hai là, Sử dụng một cách có hiệu quả các nguồn lực sẵn có về cơ sở vật chất, phòng học, nhà xưởng, trang thiết bị dạy học và đội ngũ cán bộ, giáo viên; nâng cao chất lượng dạy và học, hoàn thiện nội dung chương trình, giáo trình giảng dạy cho từng nghề, đào tạo lại và giới thiệu việc làm cho nguời lao động, đặc biệt đối với lao động bị mất việc làm do khủng hoảng kinh tế. Gắn dạy nghề với giới thiệu việc làm, tham gia với địa phương thực hiện Đề án dạy nghề cho lao động nông thôn.
Ba là, xây dựng đề án quy hoạch và các giải pháp thực hiện quy hoạch phát triển của từng đơn vị về quy mô đào tạo, số nghề đào tạo; cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ, giáo viên; cơ sở vật chất, thiết bị, chương trình, giáo trình, phương tiện dạy học; hiệu quả sử dụng các nguồn lực đầu tư cho hoạt động dạy nghề và giới thiệu việc làm đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp và xã hội.
Bốn là, tổ chức triển khai thực hiện Quyết định số 755/QĐ-TLĐ ngày 02/7/2009 của Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn về việc phê duyệt đề án Quy hoạch mạng lưới Trường nghề, Trung tâm dạy nghề và Trung tâm giới thiệu việc làm của Công đoàn đến năm 2013 và định hướng đến năm 2020.
Hoạt động của các các Trường, Trung tâm dạy nghề và Trung tâm giới thiệu việc làm đã có những đóng góp tích cực vào đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội, thúc đẩy sự phát triển của thị trường lao động, góp phần xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn vững mạnh.
Về công tác của các trường dạy nghề
Năm 2008, các Trường Cao đẳng nghề, Trường Trung cấp nghề và Trung tâm dạy nghề - Công đoàn Việt Nam đã tích cực tổ chức, thực hiện các hoạt động dạy nghề và giới thiệu việc làm, đã sử dụng một cách có hiệu quả về cơ sở vật chất sẵn có để đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội, đã đào tạo 30.949 học sinh học nghề. Trong đó, có 16.145 học sinh học nghề theo hình thức chính quy và 14.804 người học nghề thường xuyên.
Trong số học sinh học nghề theo hình thức chính quy có 106 học sinh cao đẳng nghề, 5.073 học sinh trung cấp nghề , 10.966 học sinh sơ cấp nghề.
Ngoài nhiệm vụ chính là đào tạo nghề ở các trình độ cao đẳng, trung cấp và sơ cấp nghề, các Trường, Trung tâm dạy nghề đã liên kết với các cơ sở khác để đào tạo 13.157 người. Tư vấn học nghề 27.030 người và Giới thiệu việc làm cho 5.043 người có việc làm ổn định.
Về chất lượng dạy nghề, nhìn chung có nhiều tiến bộ, đặc biệt từ khi có Luật dạy nghề, các cấp trình độ được xác định cụ thể, rõ ràng. Trên cơ sở chương trình khung của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, nhiều trường đã tự biên soạn nội dung, xây dựng chương trình, giáo trình giảng dạy và tiến hành các bước xây dựng, thẩm định, phê duyệt chương trình theo đúng các quy định hiện hành như: Trường cao đẳng nghề Đồng Khởi, Trường Trung cấp nghề Nghệ An, Trường Trung cấp nghề số 5 (Hà Tĩnh), Đồng Nai, Nam Định, Thái Nguyên.
Ngoài ra, các Trường còn chủ động tổ chức, thực hiện các hoạt động chuyên môn, tổ chức dự giờ, thi giáo viên dạy giỏi, hội thi tay nghề học sinh. Trong các đợt thi học sinh giỏi tay nghề ở địa bàn tỉnh, khu vực và quốc gia, một số em học sinh của các Trường Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề của Công đoàn đã đạt được giải. Thông qua các hoạt động hội giảng, dự giờ, thi giáo viên dạy giỏi, thi tay nghề học sinh đã kịp thời động viên, cổ vũ tinh thần hăng say nghiên cứu, giảng dạy và học tập, nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời cũng thể hiện uy tín , kinh nghiệm và vị thế của nhà trường. Trong khi còn gặp nhiều khó khăn, nhiều trường có kế hoạch, đầu tư về thời gian và kinh phí để cử giáo viên theo học các lớp sau đại học, dự các lớp bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ quản lý, nghiệp vụ sư phạm dạy nghề, các lớp kiểm định viên chất lượng dạy nghề do địa phương và Tổng cục dạy nghề tổ chức.
Việc dạy nghề gắn với việc làm, cung ứng lao động có địa chỉ cho doanh nghiệp là một hướng đi đúng, đáp ứng giải quyết mối quan tâm đặc biệt của học sinh học nghề. Trường Trung cấp nghề kinh tế - kỹ thuật Công nghiệp Thái Bình, Trường Trung cấp nghề số 5 (Hà Tĩnh) đã liên kết dạy nghề, cung cấp nhân lực kỹ thuật cho các doanh nghiệp khu công nghiệp mới. Hầu hết số học sinh sau khi tốt nghiệp tại trường đều được ký hợp đồng lao động tại doanh nghiệp.
Các Trường Cao đẳng nghề, Trung cấp nghề ngoài nhiệm vụ chính là dạy nghề ở trình độ cao đẳng, trung cấp nghề còn chú trọng mở rộng đa dạng các loại hình, đào tạo theo nhu cầu xã hội. Từ việc đi xuống các địa bàn huyện, xã để tổ chức dạy nghề ngắn hạn theo yêu cầu, còn mở thêm các nghề mà xã hội đang có nhu cầu rất lớn như dạy lái xe ô tô, xe máy như Trường Trung cấp nghề số 5 Hà Tĩnh, Trường TCN Thái Nguyên, Trường Cao đẳng nghề Đồng Khởi (Bến Tre) ; Trường Trung cấp nghề kinh tế - kỹ thuật Hà Nam tổ chức dạy nghề lái xe với quy mô lớn và kết hợp với các Ban Ngành của tỉnh tổ chức thi, kiểm tra sát hạch trình độ lái xe.
Để nâng cao trình độ, năng lực cho cán bộ quản lý công tác dạy nghề, nhiều trường đã cử cán bộ lãnh đạo từ phó trưởng phòng, ban, khoa trở lên tham dự lớp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cơ sở dạy nghề do Tổng cục Dạy nghề tổ chức tại Hà Nội. Cũng trong năm qua, hằng trăm cán bộ của các Trường đã tham gia các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ do Sở lao động-Thương binh và xã hội ở các địa phương tổ chức.
Về hoạt động giới thiệu việc làm
Theo số liệu tổng hợp báo cáo của 33 Trung tâm giới thiệu việc làm, trong năm 2008 các Trung tâm giới thiệu việc làm của tổ chức Công đoàn đã tham gia tích cực các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc cho người lao động, đặc biệt là cuối năm 2008 do suy thái kinh tế thế giới, hàng loạt doanh nghiệp phải thu hẹp, ngừng sản xuất làm cho nhiều lao động bị mất việc làm. Các Trung tâm giới thiệu việc làm LĐLĐ các tỉnh: Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh… đã chủ động, tích cực tham gia giới thiệu việc làm giúp nguời lao động sớm tìm được việc làm để ổn định đời sống. Kết quả năm 2008 đã tư vấn việc làm, học nghề và chính sách việc làm cho 116.620 lượt người; giới thiệu việc làm cho 21.959 người; dạy nghề thường xuyên cho 43.087 người; liên kết đào tạo cho 28.104 người.
Các Trung tâm giới thiệu việc làm đã có nhiều cố gắng tiếp tục đổi mới hoạt động, xây dựng trang Website, xây dựng và tập hợp các dữ liệu thông tin về giới thiệu việc làm và nhu cầu nhận lao động ở các doanh nghiệp để người lao động thuận tiện trong việc liên hệ đăng ký tìm việc làm. Bằng các hình thức tuyên truyền, cung cấp tờ rơi, thông qua tổ chức hội nghị để giới thiệu hoạt động của Trung tâm về những nghề đào tạo và nhu cầu tuyển lao động của các cơ quan doanh nghiệp, tuyên truyền phổ biến tới các cấp công đoàn, kết quả đã đem lại những hiệu quả rất thiết thực.
Các Trung tâm giới thiệu việc làm Công đoàn đã có những đóng góp tích cực đối với các hoạt động phát triển thị trường lao động ở địa phương như tham gia Hội chợ việc làm, phiên chợ việc làm, sàn giao dịch việc làm, tham gia tổ chức ngày hội tuyển dụng, cung cấp thông tin việc làm đến các địa bàn phường xã, quan tâm đến các đối tượng lao động ở khu vực nông thôn.
Mặt khác, công tác thu thập, cung cấp thông tin thị trường lao động đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp, người lao động và các cơ sở đào tạo giáo dục, phục vụ theo yêu cầu của các cơ quan quản lý nhà nước về lao động ở các địa phương… thường xuyên được các Trung tâm coi trọng, quan tâm thực hiện.
Tồn tại, hạn chế
Mặc dù đạt được nhiều kết quả thành tích nêu trên nhưng hoạt động dạy nghề và giới thiệu việc làm trong năm qua vẫn còn một số tồn tại hạn chế, cụ thể là :
- Nhận thức về mục đích và tính chất hoạt động giới thiệu việc làm, dạy nghề chưa đầy đủ, thiếu thống nhất, chưa thấy hết vai trò, ý nghĩa của công tác chăm lo đời sống cho người lao động. Chăm lo giải quyết việc làm cho người lao động thông qua hoạt động dạy nghề và giới thiệu việc làm là một nhiệm vụ quan trọng trong việc thực hiện chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích người lao động của tổ chức Công đoàn.
- Chất lượng cán bộ, giáo viên làm công tác giới thiệu việc làm và dạy nghề vẫn còn bất cập, thiếu năng động, sáng tạo, chậm đổi mới, chưa đáp ứng được yêu cầu mới. Sự gắn kết giữa các trung tâm, trường trong quá trình hoạt động và mối liên hệ giữa Trung tâm giới thiệu việc làm, Trường dạy nghề và trung tâm dạy nghề với doanh nghiệp còn lỏng lẻo.
- Sau hơn 2 năm thành lập, một số trường Trung cấp nghề vẫn chưa có đủ đội ngũ giáo viên cho từng nghề đào tạo ở trình độ trung cấp nghề; chưa xây dựng, thẩm định và phê duyệt chương trình cho từng nghề đào tạo theo quy định của Nhà nước, chưa tập chung cho công tác tổ chức, xây dựng đội ngũ để tự đào tạo mà vẫn nặng về công tác liên kết đào tạo.
Một số định hướng giải pháp cho thời gian tới
Để công tác dạy nghề và giới thiệu việc làm của tổ chức công đoàn hoạt động tốt hơn và có hiệu quả hơn trong thời gian tới, các Trường dạy nghề, Trung tâm GTVL của tổ chức Công đoàn cần tập trung làm tốt một số công tác sau:
Một là, tiếp tục nghiên cứu, quán triệt nắm vững và thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công tác Dạy nghề và Giới thiệu việc làm. Đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động dạy nghề, và giới thiệu việc làm đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp và xã hội, chuyển mạnh từ dạy nghề dựa trên năng lực sẵn có của các Trường, Trung tâm sang việc dạy nghề theo nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội. Dạy nghề gắn phục vụ cho kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của từng vùng, địa phương, của doanh nghiệp và gắn với nhu cầu việc làm của người lao động.
Hai là, Sử dụng một cách có hiệu quả các nguồn lực sẵn có về cơ sở vật chất, phòng học, nhà xưởng, trang thiết bị dạy học và đội ngũ cán bộ, giáo viên; nâng cao chất lượng dạy và học, hoàn thiện nội dung chương trình, giáo trình giảng dạy cho từng nghề, đào tạo lại và giới thiệu việc làm cho nguời lao động, đặc biệt đối với lao động bị mất việc làm do khủng hoảng kinh tế. Gắn dạy nghề với giới thiệu việc làm, tham gia với địa phương thực hiện Đề án dạy nghề cho lao động nông thôn.
Ba là, xây dựng đề án quy hoạch và các giải pháp thực hiện quy hoạch phát triển của từng đơn vị về quy mô đào tạo, số nghề đào tạo; cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ, giáo viên; cơ sở vật chất, thiết bị, chương trình, giáo trình, phương tiện dạy học; hiệu quả sử dụng các nguồn lực đầu tư cho hoạt động dạy nghề và giới thiệu việc làm đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp và xã hội.
Bốn là, tổ chức triển khai thực hiện Quyết định số 755/QĐ-TLĐ ngày 02/7/2009 của Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn về việc phê duyệt đề án Quy hoạch mạng lưới Trường nghề, Trung tâm dạy nghề và Trung tâm giới thiệu việc làm của Công đoàn đến năm 2013 và định hướng đến năm 2020.
Vai trò của trung tâm dạy nghề trong phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tiếp thu các tiến bộ về khoa học và công nghệ phụ thuộc chủ yếu vào đội ngũ lao động kỹ thuật, đội ngũ trí thức. Do vậy, muốn phát triển kinh tế cần phải đầu tư cho con người mà cốt lõi là đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo, nhất là đào tạo nguồn nhân lực lao động trực tiếp.
Nhận thức rõ được vai trò của giáo dục, đào tạo nghề đối với việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và qua đó tạo ra sự phát triển tương lai, Chính phủ của nhiều nước đã có chiến lược dài hạn phát triển giáo dục – đào tạo và đầu tư thỏa đáng ngân sách cho lĩnh vực này. Chẳng hạn, hàng năm, Mỹ đã chi khoảng 5%-7% GDP cho việc đào tạo và phát triển nhân tài, các nước công nhiệp phát triển khác cũng đầu tư cho giáo dục- đào tạo rất lớn, như Hà Lan 6,7% GDP, Pháp 5,7%, Nhật 5,0... Ngoài ra, Chính phủ các nước công nghiệp phát triển còn có chính sách huy động sự tham gia mạnh mẽ của các doanh nghiệp, các tập đoàn lớn đầu tư cho phát triển giáo dục nghề nghiệp, nhất là phát triển các trung tâm đào tạo chất lượng cao, tạo ra những nhà kỹ thuật, những nhà phát minh, sáng chế hàng đầu trong các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế.
Ở nước ta, ngay từ Đại hội lần thứ IX, Đảng ta đã khẳng định: “Phát triển giáo dục- đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người- yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”. Phát triển giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội; xây dựng nền giáo dục theo hướng “chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”; thực hiện công bằng trong giáo dục. Trong những năm gần đây, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và được sự quan tâm của các cấp, các ngành và toàn xã hội, công tác dạy nghề từng bước phục hồi và phát triển, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về nguồn lao động trực tiếp, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, phù hợp với cơ cấu kinh tế, xóa đói giảm nghèo đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. Đóng góp vào thành công chung đó, phải kể đến mạng lưới các trung tâm dạy nghề (TTDN) - loại hình cơ sở dạy nghề phổ biến, chủ yếu dạy nghề ngắn hạn (trình độ sơ cấp nghề), có vai trò quan trọng trong dạy, bổ túc, bồi dưỡng nghề, đáp ứng yêu cầu đa dạng, linh hoạt và luôn biến động của thị trường lao động.
Để phát triển mạng lưới cơ sở dạy nghề nói chung, TTDN nói riêng cũng như định hướng đến năm 2020 phù hợp, đồng bộ với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của cả nước, của từng ngành, vùng, địa phương và phát huy hiệu quả của các TTDN hiện có; đa dạng hoá các hình thức dạy nghề, tạo điều kiện cho người lao động, thanh niên, nông dân, người dân tộc thiểu số học nghề, lập nghiệp, cần tập trung thực hiện một số giải pháp sau đây:
- Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách đối với các TTDN;
- Thực hiện Đề án phát triển xã hội hoá dạy nghề theo Quyết định số 1000/2005/QĐ-BLĐTBXH ngày 07 tháng 6 năm 2005 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài đầu tư thành lập các TTDN tư thục, TTDN có vốn đầu tư của nước ngoài.
trường dạy nghề cho học viên tại trung tâm hướng nghiệp huyện Từ Liêm.
- Hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị cho các TTDN cấp huyện; hỗ trợ dạy nghề cho nông dân, người tàn tật, đồng bào dân tộc thiểu số.
- Điều tra năng lực dạy nghề của các TTDN kết hợp với xác định nhu cầu học nghề của người lao động tại các địa bàn có TTDN, trên cơ sở đó có kế hoạch đầu tư, nâng cấp về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học.
- Tổ chức bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề, nghiệp vụ, quản lý cho giáo viên dạy nghề và cán bộ quản lý tại các TTDN, nhằm nâng cao năng lực của đội ngũ.
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động dạy nghề và quản lý dạy nghề: xây dựng các phần mềm phục vụ cho việc giảng dạy, học tập và quản lý dạy nghề; xây dựng giáo án điện tử; hệ thống mạng thông tin về dạy nghề.
- Khuyến khích các TTDN nghiên cứu, sản xuất thiết bị, phương tiện, đồ dùng dạy nghề.
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tiếp thu các tiến bộ về khoa học và công nghệ phụ thuộc chủ yếu vào đội ngũ lao động kỹ thuật, đội ngũ trí thức. Do vậy, muốn phát triển kinh tế cần phải đầu tư cho con người mà cốt lõi là đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo, nhất là đào tạo nguồn nhân lực lao động trực tiếp. Cũng với ý nghĩa đó, nhiều nhà khoa học đã cho rằng, cần phải có một lực lượng lao động được đào tạo phù hợp với sự phát triển của các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế. Tất nhiên phát triển nguồn nhân lực không chỉ là phát triển giáo dục, đào tạo mà còn là phát triển nền y tế, chăm sóc sức khoẻ và nâng cao mức sống dân cư, nhưng giáo dục, đào tạo nói chung, dạy nghề nói riêng vẫn là cốt lõi của chiến lược phát triển nguồn nhân lực.
Nhận thức rõ được vai trò của giáo dục, đào tạo nghề đối với việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và qua đó tạo ra sự phát triển tương lai, Chính phủ của nhiều nước đã có chiến lược dài hạn phát triển giáo dục – đào tạo và đầu tư thỏa đáng ngân sách cho lĩnh vực này. Chẳng hạn, hàng năm, Mỹ đã chi khoảng 5%-7% GDP cho việc đào tạo và phát triển nhân tài, các nước công nhiệp phát triển khác cũng đầu tư cho giáo dục- đào tạo rất lớn, như Hà Lan 6,7% GDP, Pháp 5,7%, Nhật 5,0... Ngoài ra, Chính phủ các nước công nghiệp phát triển còn có chính sách huy động sự tham gia mạnh mẽ của các doanh nghiệp, các tập đoàn lớn đầu tư cho phát triển giáo dục nghề nghiệp, nhất là phát triển các trung tâm đào tạo chất lượng cao, tạo ra những nhà kỹ thuật, những nhà phát minh, sáng chế hàng đầu trong các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế.
Ở nước ta, ngay từ Đại hội lần thứ IX, Đảng ta đã khẳng định: “Phát triển giáo dục- đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người- yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”. Phát triển giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội; xây dựng nền giáo dục theo hướng “chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”; thực hiện công bằng trong giáo dục. Trong những năm gần đây, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và được sự quan tâm của các cấp, các ngành và toàn xã hội, công tác dạy nghề từng bước phục hồi và phát triển, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về nguồn lao động trực tiếp, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, phù hợp với cơ cấu kinh tế, xóa đói giảm nghèo đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. Đóng góp vào thành công chung đó, phải kể đến mạng lưới các trung tâm dạy nghề (TTDN) - loại hình cơ sở dạy nghề phổ biến, chủ yếu dạy nghề ngắn hạn (trình độ sơ cấp nghề), có vai trò quan trọng trong dạy, bổ túc, bồi dưỡng nghề, đáp ứng yêu cầu đa dạng, linh hoạt và luôn biến động của thị trường lao động.
Để phát triển mạng lưới cơ sở dạy nghề nói chung, TTDN nói riêng cũng như định hướng đến năm 2020 phù hợp, đồng bộ với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của cả nước, của từng ngành, vùng, địa phương và phát huy hiệu quả của các TTDN hiện có; đa dạng hoá các hình thức dạy nghề, tạo điều kiện cho người lao động, thanh niên, nông dân, người dân tộc thiểu số học nghề, lập nghiệp, cần tập trung thực hiện một số giải pháp sau đây:
- Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách đối với các TTDN;
- Thực hiện Đề án phát triển xã hội hoá dạy nghề theo Quyết định số 1000/2005/QĐ-BLĐTBXH ngày 07 tháng 6 năm 2005 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài đầu tư thành lập các TTDN tư thục, TTDN có vốn đầu tư của nước ngoài.
trường dạy nghề cho học viên tại trung tâm hướng nghiệp huyện Từ Liêm.
- Hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị cho các TTDN cấp huyện; hỗ trợ dạy nghề cho nông dân, người tàn tật, đồng bào dân tộc thiểu số.
- Điều tra năng lực dạy nghề của các TTDN kết hợp với xác định nhu cầu học nghề của người lao động tại các địa bàn có TTDN, trên cơ sở đó có kế hoạch đầu tư, nâng cấp về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học.
- Tổ chức bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề, nghiệp vụ, quản lý cho giáo viên dạy nghề và cán bộ quản lý tại các TTDN, nhằm nâng cao năng lực của đội ngũ.
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động dạy nghề và quản lý dạy nghề: xây dựng các phần mềm phục vụ cho việc giảng dạy, học tập và quản lý dạy nghề; xây dựng giáo án điện tử; hệ thống mạng thông tin về dạy nghề.
- Khuyến khích các TTDN nghiên cứu, sản xuất thiết bị, phương tiện, đồ dùng dạy nghề.
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tiếp thu các tiến bộ về khoa học và công nghệ phụ thuộc chủ yếu vào đội ngũ lao động kỹ thuật, đội ngũ trí thức. Do vậy, muốn phát triển kinh tế cần phải đầu tư cho con người mà cốt lõi là đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo, nhất là đào tạo nguồn nhân lực lao động trực tiếp. Cũng với ý nghĩa đó, nhiều nhà khoa học đã cho rằng, cần phải có một lực lượng lao động được đào tạo phù hợp với sự phát triển của các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế. Tất nhiên phát triển nguồn nhân lực không chỉ là phát triển giáo dục, đào tạo mà còn là phát triển nền y tế, chăm sóc sức khoẻ và nâng cao mức sống dân cư, nhưng giáo dục, đào tạo nói chung, dạy nghề nói riêng vẫn là cốt lõi của chiến lược phát triển nguồn nhân lực.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)